Meryem Ana Kilisesi

Nevşehir'in sessiz bir yamacında yükselen Meryem Ana Kilisesi, 175 yılı aşkın tarihiyle kiliseden cezaevine, cezaevinden kültür mirasına dönüşen olağanüstü bir yapıdır. Osmanlı mimarisinin izlerini taşıyan bu eser, duvarları arasında Yılmaz Güney, Kemal Tahir ve Aziz Nesin gibi Türk kültürünün önemli isimlerini barındırmış; bugün yeniden ışığa kavuşturulmuş bir tarihin tanığıdır.

Nevşehir Kalesi'nin güneyinde, şehre hâkim bir konumda yer alan ve halk arasında "Hapishane Kilisesi" olarak da tanınan Meryem Ana Kilisesi, Sultan Abdülmecit döneminde Nazianzlı Leontizu Gregor Kalfa adında bir mimar tarafından inşa edilmiştir. Nevşehir taşından inşa edilen Meryem Ana Kilisesi bazilika planında ele alınmış olup sekizgen planlı bir kulesi vardır. Altta üç, üstte beş neflidir; dışa taşkın beş yarı yuvarlak apsisiyle Anadolu'nun en çok apsise sahip kiliselerinden biridir. İç mimaride İncil'den alınan konular resmedilmiş olup Grekcece ve Karamanlıca kitabesi, farklı cemaat gruplarının ortak kullanım alanı olduğunu ortaya koymaktadır. Aslına uygun restorasyon ve konservasyon çalışmaları 2020 yılında başlamış olup yaklaşık üç yıl süren titiz çalışmalar sonunda 27 Nisan 2023 tarihinde tamamlanmıştır.