Hattuşaş
Hattuşaş, Orta Anadolu’nun sert coğrafi koşullarına ve yüksek plato yapısına mükemmel uyum sağlamış bir yukarı ve aşağı şehir mimari tipolojisidir. Stratejik önemi, kuzeydeki Kaskalar gibi göçebe tehditlerine karşı doğal savunma hatları sunan sarp kayalık yamaçları (Büyükkale ve Nişantepe) ile derin vadilerle (Budaközü) çevrelenmiş olmasından gelir. Şehir, sadece idari bir merkez değil, Hitit kralının aynı zamanda başrahip olması sebebiyle "Bin Tanrılı Halkın" en büyük teokratik metropolüdür.
Aşağı Şehir, şehrin erken dönem yerleşimini ve ekonominin can damarı olan ticaret merkezlerini barındırır. Burada yükselen 1. Tapınak (Büyük Tapınak), Fırtına Tanrısı Teşup ve Güneş Tanrıçası Arinna’ya adanmış olup, devasa depo odaları (pithos alanları) ile devlet tarafından toplanan ürünlerin yeniden dağıtıldığı ekonomik sistemin kalbidir. Yukarı Şehir ise İmparatorluk dönemindeki (M.Ö. 14. - 13. yy) büyük genişlemenin eseridir. Bu bölge, dikey mimari hatları, sfenksli anıtsal kapıları ve ritüelistik açık hava tapınakları ile tamamen ideolojik ve askeri bir kurguya sahiptir. Şehir, geçirdiği sosyo-kültürel dönüşüm boyunca feodal beyliklerin korunaklı bir pazar yerinden, Suriye ve Mısır ile aşık atan küresel bir süper gücün merkezi otokratik idare merkezine evrilmiştir.
